PHÂN LOẠI VẬT LIỆU HÀN

Vật liệu hàn là vật liệu tham gia vào quá trình hàn để nối các chi tiết lại với nhau bằng phương pháp gia nhiệt đến trạng thái hàn (nóng chảy hoặc dẻo). Vật liệu hàn thường được phân thành các nhóm riêng biệt tùy theo công dụng và phương thức tham gia hình hành mối hàn của nó.

I. Phân loại vật liệu hàn theo phương thức tham gia vào việc hình thành mối hàn:

– Theo cách phân loại này, ta chia vật liệu hàn thành 2 nhóm: nhóm vật liệu hàn tham gia trực tiếp vào việc hình thành mối hàn. Và nhóm vật liệu không tham gia trực tiếp vào việc hình thành mối hàn.

1. Nhóm vật liệu hàn tham gia trực tiếp vào việc hình thành mối hàn:

• Que hàn hồ quang tay
• Dây hàn và các loại điện cực nóng chảy khi hàn trong khí bảo vệ,hàn lớp thuốc và hàn điện xỉ
• Dây hàn phụ và các loại vật liệu kim loại khác (Băng,thỏi) trong các phương pháp hàn nóng chảy
• Ngoài ra ở mức độ tham gia thấp hơn,đó là thuốc hàn và các loại khí bảo vệ hoạt tính

2. Nhóm vật liệu không tham gia trực tiếp vào việc hình thành mối hàn:

• Các loại điện cực không nóng chảy (Điện cực vonfram,điện cực graphit,điện cực cacbon,…)
• Các loại khí trơ: Argon,heli…

II. Phân loại vật liệu hàn theo công dụng

– Theo cách phân loại này. Ta chia vật liệu hàn thành 4 nhóm: Nhóm điện cực không nóng chảy, nhóm điện cực nóng chảy, nhóm thuốc hàn và nhóm khí bảo vệ.

1. Điện cực không nóng chảy

Điện cực không nóng chảy được chế tạo từ các vật liệu có nhiệt độ nóng chảy cao như. Vonfram, graphit, cacbon vô định hình,zircon…Chúng có nhiệm vụ gây hồ quang và duy trì hồ quang,nhưng không bổ sung kim loại cho mối hàn. Chúng có độ bền nhiệt cao và ít bị hao mòn.

2. Điện cực nóng chảy:

– Que hàn: Que hàn là dạng điện cực kim loại có chiều dài từ 250-500 mm. Đường kính lõi que hàn từ 2-6 mm.  Que hàn thường có 2 loại : que hàn trần và que hàn thuốc bọc.

• Que hàn trần (Que hàn phụ): Không bọc thuốc. Được chế tạo tương tự như dây hàn và được dùng để bổ xung kim loại cho vũng hàn khi trong hàn môi trường khí bảo vệ bằng điện cực không nóng chảy (Phương pháp hàn tig) hoặc hàn hơi (Hàn khí).Nó có thể được cung cấp ở dạng cuộn hoặc được cắt thành từng đoạn có chiều dài nhất định (que hàn phụ).
• Que hàn thuốc bọc (Hàn hồ quang tay): Phần lớn chiều dài que được bọc thuốc (Trừ một đoạn khoảng 20 – 30 mm để kẹp kìm hàn vào).Thuốc bọc que hàn chứa các chất tạo khí,tạo xỉ,ổn định hồ quang,khử oxy và các tạp chất để tinh luyện mối hàn,hợp kim hóa…

– Dây hàn

• Dây hàn đặc:
  Dây hàn là dạng điện cực kim loại, tiết diện tròn và đặc, được tạo bằng phương pháp cán nóng hay kéo, dùng để hàn trong môi trường khí bảo vệ và hàn dưới lớp thuốc. Dây hàn thường được chế tạo ở dạng cuộn.
• Dây hàn lõi thuốc (Điện cực lõi bột):
  Dây hàn lõi thuốc là dạng điện cực kim loại rỗng, bên trong điền đầy bột thuốc hàn và bột kim loại. Vỏ kim loại có dạng hình ống, được chế tạo từ băng kim loại được uốn thành hình chữ U hoặc từ dây kim loại cán định hình, sau đó được điền đầy bột thuốc và cuốn kín lại theo khối lượng và kích thước nhất định.

– Băng hàn: băng hàn có chức năng như dây hàn,chỉ khác về hình dạng,được bao gói và cung cấp ở dạng cuộn,được sử dụng trong hàn đắp để nâng cao năng suất.

3. Thuốc hàn

Thuốc hàn là hỗn hợp gồm nhiều thành phần, được chế tạo ở dạng hạt có kích thước xác định trong khoảng 0.25mm – 4mm.
Thuốc hàn được sử dụng trong hàn tự động và bán tự động dưới lớp thuốc,trong hàn điện xỉ.

4. Khí bảo vệ

Chức năng chính của khí bảo vệ là ngăn không khí bên ngoài tiếp xúc với hồ quang và kim loại nóng chảy ở nhiệt độ cao.Ngoài ra, khí bảo vệ còn có thể giúp để gây hồ quang,làm cho hồ quang ổn định và giảm mức độ bắn tóe kim loại,giúp đạt được chiều sâu chảy cần thiết trong quá trình hàn…
Khí bảo về được phân chia thành 2 nhóm: Khí trơ (Ar,He) và khí hoạt tính.